BruutTAAL

Het is tóch een vak

2010-06-27T07:07:00.000-07:00

Een tijdje geleden werd ik gemaild of ik mee wilde doen aan een casting voor een pindakaasspotje, een leuke bijkomstigheid van ooit de toneelschool gedaan te hebben. Ik deed mee en kreeg het rolletje: vanaf het WK voetbal ben ik te zien (en vooral met een vet Brabants accent te horen) als de superpositieve voetbalcoach van Pieter van den Hoogenband toen die als zevenjarige probeerde te voetballen in de pupillen van PSV.
Klik hier voor de commercial
De voetballertjes die figureren werden om een uur of negen aangevoerd en kregen speciaal gemaakte oude voetbaltenues aan: echt korte broek en het PSV-shirt uit de tijd dat dat shirt nog niet elk seizoen veranderde.
Modieuze voetbalschoenen worden zwart gemaakt en dan kan het feest beginnen: voetballen! Tenminste dat dachten de spelertjes. Ze mochten namelijk niet voetballen, maar moesten knullig voetballen; mijn eerste tekst is: “Nie meej zun alle op un klûtje”, maar kluitjesvoetbal is al jaren verleden tijd, ook bij de pupillen.
Wat die reclamejongens goed regelen is de verzorging van de inwendige mens. Ga ik op school in de middagpauze een kop soep scoren voor een euro, op de set was het van ’s morgens vroeg (7.45 gezamenlijk ontbijt) tot einde van de dag (19.30u drankje na met lekkere hapjes) tenminste culinair een genot om bij de cast te horen. Als ‘acteur’ hoorde ik daar gelukkig bij, de figuranten grepen mis. De koks (3) hadden een omgebouwde brandweerwagen waarin de meest moderne keukenapparatuur was ingebouwd. En al die apparatuur werd de hele dag gebruikt.
Waar de productiemaatschappij goed aan gedacht had, was dat het werken met kinderen een niet te onderschatten moeilijkheid is. Ze hadden dan ook 4 mensen meegenomen om de 16 kinderen bezig te houden. Toch verzuchtte de producent na een halve dag: “Je kunt nog beter met 20 apen werken”.
De opnameleider was een enorm energieke vent die elke keer opnieuw bij het begin van elke take van elke scène (en elke scène werd zeker 30 keer getaket) met een enorm enthousiasme alle acteurs en figuranten op scherp zette. Toen het de eerste twee uur niet al te soepel liep met de kinderen kon ik (je blijft leraar) niet nalaten om hem te vertellen dat je bij kinderen niet zomaar de instructies het veld inschreeuwt, maar eerst checkt of ze wel luisteren. Dat hielp.
Mijn mooiste leraarmoment had ik echter aan het eind van dag twee. Eén van de kijkende moeders zuchtte: “Ik snap niet hoe de juf op school het voor elkaar krijgt om in haar eentje 28 kinderen tegelijk te managen.”

Ps.: Waarom heeft een commercial eigenlijk geen aftiteling?

2010-02-06T05:16:00.000-08:00

Nu ik toch thuis zit met flink gekneusde ribben (Gladheid maakt slachtoffer in Berkel-Enschot) heb ik maar eens een ingezonden brief gestuurd naar het Brabants Dagblad. Daar stond namelijk weer eens een stuk in van een schrijver die vond dat de taalvaardigheid van leraren/onderwijzers gruwelijk tekortschiet. Hij maakte gelukkig zelf zoveel fouten, dat het makkelijk werd om hem daarop eens lekker aan te pakken. Flauw, maar wel leuk.

Nadat ik mijn lezersbriefstukje had gemaild, belde het Brabants Dagblad of ik ook een langer stuk over dit onderwerp wilde schrijven. Het moest wel binnen een uur af zijn. Omdat ik had geploeterd om het binnen de vereiste 200 woorden te proppen was dit een prettig verzoek. Multatuli zei al eens: "Dit wordt een lange brief, want ik heb geen tijd voor een korte."

Onderwijs op basisschool is subliem

Onder de kop Onderwijs op basisschool ondermaats stond gisteren een artikel van Peter Meijer “oprichter van bijlesinstituut beter-bijles.nl” in het Brabants Dagblad. Hij had het over taal en rekenen, ik reageer op de taalkant.

Wat me al jaren stoort in de discussie over de kwaliteit van het taalonderwijs is de (volgens veel onderzoeken minstens) omstreden vooronderstelling dat grammaticaonderwijs taalvaardigheid bevordert. Het echte probleem lijkt te zijn: Hoe komt het dat de leerlingen goed scoren op proefwerken, maar deze kennis niet inzetten in hun andere taaluitingen. Blijkbaar is er een grote kloof tussen schooltaal en gebruikstaal. Wat leerlingen moeten leren is dat niet het foutloze proefwerk het hoogste goed is, maar dat het verzorgen van je taal (en dat gaat om veel meer dan spelling) in welke uiting dan ook jou voordeel oplevert: mensen begrijpen je sneller, worden niet afgeleid door fouten en treden je welwillend tegemoet. Scholen doen er verstandig aan om minder energie te stoppen in toetsing en meer in het ontwikkelen van taalbewustzijn. Nu (en dat al zo’n twee eeuwen lang, die beperkte taalvaardigheid is echt niet iets van de laatste jaren) kun je makkelijk een 7 op je eindlijst staan en in werkelijkheid een taalbarbaar zijn.

Maar meer nog erger ik me in het stuk van Peter aan de pedante toon: “Zij kunnen het niet, ik wel.”

Hij schrijft het een slechte zaak te vinden dat zinsontleding niet verder gaat dan het lijdend voorwerp, maar heeft zelf nog moeite met de relatie tussen onderwerp en persoonsvorm: “Beter opgeleide docenten resulteren in betere prestaties.” Ik leg het even uit: docenten kunnen niet resulteren. Hij bedoelt: Het beter opleiden van docenten resulteert in betere prestaties.

Peter schrijft grammaticaal onderwijs waar hij grammaticaonderwijs bedoelt en vindt: “Ook het toelatingsbeleid voor de pabo-opleiding (kleine letters, Peter) zal aan strengere eisen moeten gaan voldoen”, terwijl ik uit zijn betoog opmaak dat hij vindt dat aankomende studenten aan die strengere eisen moeten gaan voldoen. En: als “..het nog steeds afnemende aantal nieuwe pabostudenten (is gewoon één woord zonder streepje) een halt wordt toegeroepen”, krijg je dan meer of minder studenten? Of blijft dat aantal gelijk nu je het een halt toeroept?

Tip voor een gelukkig taalleven: probeer je taal met aandacht te gebruiken, maar weet dat je fouten maakt. Het is beter je druk te maken om domme generalisaties in koppen, ook in die van mij.

Welkom aan Piter Jelles Impulse

2010-01-31T07:39:00.000-08:00

Na Alkmaar, Doetinchem, Eersel, Hengelo, Tilburg en Almelo is deze maand het Piter Jelles uit Leeuwarden ingestapt. Met !mpulse zetten zij een sterk onderwijskundig concept neer: leren vanuit talenten en mogelijkheden, leren vanuit interesse, krachtige leeromgeving, kleinschaligheid, persoonlijke aandacht, veilige gemeenschap, sterke begeleiding met continuiteit en contact met de buitenwereld.

We zijn er trots op dat !mpulse BruutTAAL als partner kiest en hopen samen met hun expertise van BruutTAAL een nog betere methode Nederlands te maken.

High Tech High

2009-12-01T07:45:00.000-08:00

Zoals ik eerder al schreef ben ik in oktober 2009 op een school in Amerika gaan kijken, omdat deze school spectaculaire resultaten behaalt. High Tech High in San Diego is een high school waar alle vakken op de BruutTAALmanier gegeven worden. Die manier noemen we hier in Nederland betekenisvol en contextrijk.

HTH gebruikt geen lesboeken (wél boeken!), kent geen proefwerken (testing ruins education) en toch wordt er gruwelijk veel geleerd. Zóveel zelfs, dat 100% slaagt en 98% (is landelijk 70%) doorstroomt naar college of university.

Maar het allerbelangrijkste: er waren geen leerlingen te vinden die zich verveelden op school.

De digitale showmap

2009-11-30T13:45:00.000-08:00

Vorige maand was ik in San Diego. Op High Tech High. Dat is een high school waar álle vakken op de BruutTAALmanier gegeven worden: lekker werken, leren, beter worden.

Opvallend was de simpele manier waarop de ICT was georganiseerd. Geen elo, maar gewoon blogs. Geen groot netwerk, maar per klas een eigen netwerkje. En dat voor een school met Bill Gates als hoofdsponsor!

BruutTAAL werkt met 'de showmap', een portfolio met je mooiste materiaal. Je kunt er nu ook voor kiezen om te bloggen: al je materiaal bereikbaar voor jou, je leraar en je klasgenoten.

Om te voorkomen dat je blog ongewenst bezoek krijgt, geef je in het menu instellingen bij basis aan dat je niet gevonden wilt worden door zoekmachines en dat je blog niet toegevoegd moet worden aan de overzichten. Op het tabblad reacties kun je instellen wie er mag reageren. Als je als klas lid wordt van elkaars blogs, hou je dat lekker in de hand.

Veel succes met je BruutTAALblog, maak er iets moois van.